Loading content...
Time on topic: 0:00
Mentor
Teach PSTAi
Topic Quiz
Loading quiz...
Progress Tracker
0:00
Time on Topic
0
Teach-Back Attempts
-
Best Teach-Back Score
0
Quiz Attempts
-
Best Quiz Score
AI Fluency — Gamit-AI
Ang AI ay makapangyarihang kasangkapan — pero ang lakas nito ay nasa kung paano mo ito gagamitin. Dito, tuturuan kita ng apat na sandata (4D) para maging AI-fluent ka — isang skill na hahanapin ng bawat trabaho mula ngayon.
1 · Delegation
Pag-aatas
Kailan mag-AI, kailan mag-isip mismo. Gamitin ang AI para lumakas — hindi para tumigil mag-isip.
2 · Description
Paglalarawan
Paano magtanong nang tama: bigyan ng konteksto, maging specific. "Resume para sa BPO," hindi lang "resume."
3 · Discernment
Pagtimbang
I-verify. 'Wag basta maniwala. Alamin kung kailan mali o nag-iimbento ang AI — ikaw ang huling humatol.
4 · Diligence
Pananagutan
Gamitin nang responsable. 'Wag mandaya. Sariling pag-unawa pa rin ang panghuli — hindi ka nagpapalit ng utak, pinapalakas mo lang.
Mga Aralin — simulan dito 👇
Unang Aralin · Description (Paglalarawan)
Paano magtanong nang tama
KWENTO
Alam mo ba kung bakit minsan parang "pangit" ang sagot ng AI? Kadalasan, hindi mali ang AI — kulang lang ang tanong. Nagtanong ka ng "tulong sa resume," generic ang sagot. Kasi ang AI, kasing-galing lang ng tanong mo.
TURO
Dalawa ang sikreto: konteksto (kung sino ka at para saan) at spesipiko (ano mismo ang gusto mo). Sabihin: sino ka, para saan ito, at anong klaseng sagot ang hinahanap mo. Sa mundo ng trabaho, "prompting" ang tawag dito — ang #1 skill sa AI.
HALIMBAWA
❌ "gawa ng resume"
✅ "Gumawa ng resume para sa BPO agent na trabaho. 2nd-year college ako, walang work experience, pero magaling sa customer service at English. Isang pahina lang."
Pareho lang ang AI — pero ang pangalawa, may konteksto. Kaya mas swak ang sagot.
GAWA
Subukan mo ngayon, hindi bukas: magtanong sa Mentor nang walang detalye. Tapos ulitin — pero ngayon, magdagdag ng konteksto (sino ka, para saan). Pansinin ang pagkakaiba.
TEACH-BACK
Ngayon, ikaw naman ang magturo sa akin. Sa sarili mong salita: bakit mas maganda ang sagot ng AI kapag may konteksto ang tanong mo? (Kapag naipaliwanag mo 'to, sa'yo na talaga.)
Ikalawang Aralin · Discernment (Pagtimbang)
Paano malaman kung tama ang AI
KWENTO
Makapangyarihan ang AI — pero minsan, kumpiyansang-kumpiyansa itong nagkakamali. Tinatawag itong "hallucination": gumagawa ito ng sagot na mukhang totoo pero mali. Kung basta ka maniniwala, pwede kang mapahamak — lalo na sa pera, kalusugan, o balita.
TURO
Discernment (pagtimbang) = 'wag basta maniwala. Tanungin: Saan galing 'to? May ebidensya ba? Makatuwiran ba? Sa mundo, "verify" o "fact-check" ang tawag. Ikaw ang huling humahatol — hindi ang AI. Ito rin ang parehong sandata laban sa budol at fake news.
HALIMBAWA
❌ Sumagot ang AI: "Ayon sa Republic Act 12345…" — pero wala palang ganoong batas. Nag-imbento lang.
✅ In-check mo muna sa opisyal na source (hal. Official Gazette) bago paniwalaan o i-share.
Parehong skill sa budol: may forward na "doblehin ang GCash mo" — saan galing? makatuwiran ba? — kaya mo nang makita agad na budol.
GAWA
Subukan sa Mentor: magtanong ng isang bagay, tapos itanong — "Sigurado ka ba? Saan galing 'yan?" Pansinin kung paano siya nag-e-explain o umaamin kapag 'di sigurado.
TEACH-BACK
Ikaw naman ang magturo: bakit hindi dapat basta maniwala sa sagot ng AI, at ano ang dapat mong gawin?
Ikatlong Aralin · Delegation (Pag-aatas)
Kailan mag-AI, kailan mag-isip
KWENTO
Kaya ng AI na tapusin ang maraming gawain — pero hindi lahat dapat ipaubaya rito. Kung pinaiisip mo lagi ang AI, hihina ang sarili mong pag-iisip. Ang tamang paggamit: AI ang pantulong, ikaw pa rin ang nag-iisip.
TURO
Delegation (pag-aatas) = alamin kung ano ang i-aatas sa AI (mabilisan, paulit-ulit, o pang-draft) at ano ang panatilihing sa'yo (desisyon, paghatol, pag-unawa). Gamitin ang AI para lumakas — hindi para tumigil mag-isip. Ikaw ang piloto; ang AI ang kasangkapan.
HALIMBAWA
✅ Iaatas: i-draft ang unang bersyon ng resume · ibuod ang mahabang artikulo · mag-brainstorm ng ideya.
❌ Huwag iaatas: ang desisyon kung tatanggapin ang trabaho · ang paghatol kung tama ang isang bagay · ang sarili mong pag-unawa sa aralin.
GAWA
Subukan sa Mentor: patulong mag-draft ng isang bagay (hal. paumanhing email) — pero IKAW ang magdedesisyon at mag-e-edit. Pansinin: pantulong siya, hindi pamalit.
TEACH-BACK
Ikaw naman ang magturo: ano ang dapat ipaubaya sa AI at ano ang dapat manatiling sa'yo? Bakit?
Ikaapat na Aralin · Diligence (Pananagutan)
Gamitin nang tama at tapat
KWENTO
Makapangyarihan ang AI — kaya may pananagutan sa paggamit nito. Pwede itong gamitin para matuto… o para mandaya. Pwede kang mag-share ng totoo… o ng fake. Ang pagkakaiba: pananagutan.
TURO
Diligence (pananagutan) = gamitin nang responsable at tapat. Huwag mandaya (pantulong matuto ang AI, hindi pamalit sa sariling gawa). Huwag mag-share ng hindi pa na-verify. Ingatan ang privacy — huwag ibigay ang personal na datos ng iba. Ikaw pa rin ang may sagot sa ginagawa mo.
HALIMBAWA
✅ Tama: ginamit ang AI para maintindihan ang lesson, tapos sarili mong sagot ang isinulat · in-check muna bago i-share.
❌ Mali: kinopya ang sagot ng AI bilang sariling assignment (pandaraya) · nag-share ng "balita" na hindi na-verify.
GAWA
Subukan sa Mentor: pumili ng paksa, patulong maintindihan — tapos IPALIWANAG mo ito sa sarili mong salita (hindi kinopya). 'Yan ang tamang gamit: matuto, hindi mandaya.
TEACH-BACK
Ikaw naman ang magturo: ano ang ibig sabihin ng gamitin ang AI nang may pananagutan? Magbigay ng isang halimbawa.
Tapusin ang apat na aralin (lahat ng teach-back) = makukumpleto mo ang PSTAi AI Fluency Foundation. Kaya mo 'yan, PSTnian! 🎓
Susunod · Global Certificate
Anthropic AI Fluency
Sino ang Anthropic? Isa sa mga nangungunang AI company sa buong mundo. Sila ang gumawa ng Claude — ang mismong AI na nagpapatakbo kay PSTAi at kay Maria. Kilala sila sa AI safety: ligtas, tapat, at maaasahang AI. Kaya kapag natuto ka sa kanila, natututo ka mismo sa gumawa ng AI mo.
Bakit mahalaga ang certificate? Libre — pero kinikilala sa buong mundo. Isa itong opisyal na patunay na AI-fluent ka. Pwede mong ilagay sa resume at LinkedIn, at makikita ito ng employers kahit sa ibang bansa. Bihira pa itong hawak ng Pilipino — kaya malaking panalo ito para sa'yo: kaparehong sertipiko ng kinukuha sa first-world, pero libre para sa'yo. Isa itong pinto.
🔒 Tapusin muna ang 4 na aralin sa itaas (Foundation) bago dito.
Pumunta sa Anthropic Academy →
Tip: English ang Anthropic courses — kaya matibay muna ang Tagalog foundation mo dito. Pagkatapos mong makuha ang cert, ibalik mo ang link nito para maitala sa PSTAi record mo.
Essentials of Marketing Management
Unang hakbang sa iyong major. Dito matututo ka kung paano naiintindihan ang customer at kung paano magbenta ng value — hindi lang produkto. Piliin ang unit, tapos ang aralin. 👇
Aralin 1.1 · Needs, Wants, at Value
KWENTO
Bakit bumibili ang tao? Hindi dahil sa produkto mismo — kundi dahil sa pangangailangan na natutugunan nito. Ito ang puso ng marketing.
TURO
Tatlong salita: Need (pangangailangan — pagkain, tubig, tirahan), Want (need na hinubog ng kultura — partikular na gusto), Value (benepisyong nakuha vs. presyong binayaran). Ang marketer, nagbebenta ng value — hindi lang produkto.
HALIMBAWA
❌ "Nagbebenta ako ng gripo."
✅ "Nagbebenta ako ng malinis na tubig na madaling makuha." — 'yan ang value.
Sari-sari: hindi ka nagbebenta ng sachet shampoo — nagbebenta ka ng "abot-kayang linis, kada araw."
GAWA
Pumili ng produktong binebenta sa inyong barangay. Ano ang NEED o WANT na tinutugunan? Ano ang VALUE nito? Itanong sa Mentor kung tama ang tingin mo.
TEACH-BACK
Ikaw naman ang magturo: ano ang pagkakaiba ng need, want, at value — at bakit VALUE ang binebenta ng marketer?
Aralin 1.2 · Marketing vs. Selling
KWENTO
Madalas pinagkakamalang pareho ang marketing at selling. Magkaiba: ang selling, nakatuon sa produktong meron ka na. Ang marketing, nagsisimula sa kung ano ang kailangan ng customer.
TURO
Selling = "paano ko maibebenta ang produkto ko?" (product-first). Marketing = "ano ang kailangan ng tao, at paano ko ito matutugunan?" (customer-first). Ang magaling na marketing, ginagawang madali ang selling.
HALIMBAWA
❌ Selling: "May 100 akong payong, kailangan kong maubos."
✅ Marketing: "Tag-ulan na — kailangan ng tao ng payong. Maghanda ako ng matibay, abot-kayang payong."
Ang mahusay na creator (Cong TV, Niana) ganito rin: hindi push ang produkto — binibigay muna kung ano ang gusto ng tao.
GAWA
Isipin ang isang negosyo sa Tanza. Ano ang "selling" approach nila? Ano ang mas magandang "marketing" approach? Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman ang magturo: ano ang pagkakaiba ng marketing at selling?
Aralin 2.1 · Micro at Macro Environment
KWENTO
Walang negosyong nag-iisa. Sa paligid mo — customer, kakompetensya, supplier, at ang malaking mundo (ekonomiya, teknolohiya, batas). Lahat ito, nakakaapekto sa benta mo.
TURO
Dalawang uri: Micro (malapit, kaya mong maimpluwensyahan — customers, competitors, suppliers) at Macro (malaki, hindi mo kontrolado — ekonomiya, kultura, teknolohiya, batas). Alamin ang dalawa bago magbenta.
HALIMBAWA
✅ SM City Tanza — Micro: daan-daang tindahang magkakompetensya sa iisang mall. Macro: kapag mahal ang bilihin, kumokonti ang gumagastos.
✅ Sari-sari — Micro: ang kapitbahay mong may tindahan din. Macro: ang pagdating ng GCash na nagpabago sa paraan ng bayad.
GAWA
Pumili ng negosyo sa Tanza. Ano ang micro (customer/kakompetensya) at macro (ekonomiya/teknolohiya) na nakakaapekto rito? Itanong sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang pagkakaiba ng micro at macro environment? Magbigay ng halimbawa.
Aralin 2.2 · SWOT Analysis
KWENTO
Bago ka lumaban, kilalanin mo muna ang sarili mo at ang labanan. 'Yan ang SWOT.
TURO
SWOT = Strengths (lakas), Weaknesses (kahinaan), Opportunities (pagkakataon), Threats (banta). Ang S at W ay internal (nasa negosyo). Ang O at T ay external (nasa paligid).
HALIMBAWA
✅ Sari-sari SWOT — S: malapit, kilala ng suki. W: maliit na puhunan. O: pwedeng mag-load at GCash cash-in. T: pagbukas ng bagong mini-grocery.
GAWA
Gumawa ng SWOT ng isang negosyo sa inyong barangay — 2 bawat letra. Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang SWOT, at alin ang internal at alin ang external?
Aralin 3.1 · Ano ang gusto ng customer?
KWENTO
Ang pinakamalaking pagkakamali sa negosyo: hulaan kung ano ang gusto ng customer. Ang magaling na marketer, hindi naghuhula — nakikinig.
TURO
Marketing research = pakikinig sa customer. Pwedeng simple: magtanong (survey), magmasid (observation), makipag-usap. Layunin — malaman ang totoong pangangailangan, hindi ang akala mo.
HALIMBAWA
✅ Palengke vendor: napapansing mabilis maubos ang murang gulay tuwing katapusan — insight na kulang sa pera ang tao.
✅ SM Mall: binabantayan ang foot traffic — anong oras dumadagsa, saang store pumipila.
GAWA
Magtanong sa 3 tao: ano ang hinahanap nila sa sari-sari store na wala pa? Isulat. Ibahagi sa Mentor ang insight.
TEACH-BACK
Ikaw naman: bakit mas mabuti ang makinig kaysa maghula sa negosyo?
Aralin 3.2 · Data + Insight
KWENTO
May datos ka na — ano na? Ang datos na walang insight, numero lang. Ang insight, ginagawang aksyon ang numero.
TURO
Data = hilaw na impormasyon (hal. "80% bumibili ng sachet"). Insight = ang ibig sabihin nito (hal. "kulang sa pera ang tao para bumili ng malaki — kaya sachet ang solusyon"). Insight ang nagdidikta ng desisyon.
HALIMBAWA
✅ Sachet economy — Data: maliit ang binibili. Insight: hindi kakulangan ng gusto, kundi ng pera; kaya "tingi" ang panalo.
✅ Budol-awareness — Data: maraming naloloko sa lugar. Insight: kailangan nila ng mapagkakatiwalaang tindahan.
GAWA
Ang datos na "maraming taga-Tanza ang gumagamit ng GCash" — anong INSIGHT ito para sa isang negosyo? Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang pagkakaiba ng data at insight?
Aralin 4.1 · Segmentation & Targeting
KWENTO
Hindi LAHAT ng tao ay customer mo. Ang subukang paboran ang lahat = walang mapapaboran. Kaya pinipili mo.
TURO
Segmentation = hatiin ang market sa grupo (edad, kita, lugar, pangangailangan). Targeting = piliin kung aling grupo ang paglilingkuran mo. Mas malinaw ang target, mas swak ang marketing.
HALIMBAWA
✅ SM City Tanza — target: pamilyang gitnang-uri na may pang-gastos sa mall.
✅ Sari-sari — target: ang kapitbahay na bumibili ng tingi araw-araw. Iba ang produkto, presyo, paraan sa bawat isa.
GAWA
Pumili ng produkto. Sino ang target market (edad? kita? lugar?)? Bakit sila? Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: bakit mahalaga na pumili ng target market imbes na "lahat"?
Aralin 4.2 · Positioning
KWENTO
Kapag naisip ng tao ang produkto mo — ano ang unang pumapasok sa isip nila? 'Yan ang positioning: ang lugar mo sa isip ng customer.
TURO
Positioning = kung paano mo gustong maalala ang brand mo (hal. "pinakamura," "pinakamabilis," "pinaka-tiwala"). Isang malinaw na lugar sa isip — hindi puwedeng lahat.
HALIMBAWA
✅ SM = "kompleto at ligtas na pamimili." Sari-sari ni Aling Nena = "malapit + pwedeng lista." Shopee = "mura + maraming pagpipilian." Bawat isa, may sariling lugar sa isip.
GAWA
Ano ang positioning ng paboritong tindahan mo? Sa isang salita o parirala. Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang positioning, at bakit hindi puwedeng maging "lahat" ang isang brand?
Aralin 5.1 · Product & Price
KWENTO
Apat na sangkap ng marketing (4Ps). Dalawa muna: ang inaalok mo (Product) at ang halaga nito (Price).
TURO
Product = ang produkto/serbisyo + ang benepisyo/value nito. Price = ang presyo — dapat tama: sapat para kumita, pero abot-kaya para sa target. Mali ang presyo, patay ang benta.
HALIMBAWA
✅ Sachet shampoo — Product: linis sa maliit na dami. Price: ₱6–8, abot-kaya kada araw.
✅ SM department store — Product: brand + karanasan. Price: mas mataas, pero handa ang target na magbayad.
GAWA
Pumili ng produkto. Ano ang value nito (Product)? Tama ba ang presyo para sa target (Price)? Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang Product at Price sa 4Ps, at bakit dapat bagay ang presyo sa target?
Aralin 5.2 · Place & Promotion
KWENTO
Dalawa pang P: saan mo ibebenta (Place) at paano mo ipaparating (Promotion).
TURO
Place = saan makukuha ng customer (tindahan, mall, palengke, online). Promotion = paano mo sinasabi sa tao (ads, poster, social media, word-of-mouth). Tamang lugar + tamang paraan = benta.
HALIMBAWA
✅ Place: SM Mall (isang lugar, maraming tao) · sari-sari (malapit sa bahay) · Shopee (sa cellphone).
✅ Promotion: tarpaulin sa kanto (traditional) · TikTok live selling (non-traditional). Palalimin sa Unit 6.
GAWA
Para sa produkto mo — anong Place ang tama? Anong Promotion? Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang Place at Promotion, at paano sila nagtutulungan?
Aralin 6.1 · Traditional vs. Non-Traditional
KWENTO
Paano mo ipaaalam ang produkto mo? May luma at may bago na paraan — at pareho pwedeng mag-work, depende sa target mo.
TURO
Traditional marketing = ang klasikong paraan: tarpaulin, flyers, poster sa kanto, radyo, patalastas, at word-of-mouth (tsismis!). Non-Traditional (digital) = ang bagong paraan: Facebook, TikTok, live selling, Shopee/Lazada, at influencers/creators. Ang traditional, malakas sa lokal na kapitbahayan; ang non-traditional, malayo ang abot at mas mura.
HALIMBAWA
✅ Traditional: tarpaulin ng carinderia sa highway ng Tanza · barker sa palengke · pabatid sa simbahan.
✅ Non-traditional: TikTok live selling ng damit · FB Marketplace · content ni Cong TV/Niana na nagbebenta habang nag-e-entertain. Marami ngayong maliliit na negosyo — panalo dahil dito, libre pa.
GAWA
Para sa isang negosyo sa Tanza — anong TRADITIONAL at anong NON-TRADITIONAL ang gagamitin mo? Bakit? Ipakita sa Mentor.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang pagkakaiba ng traditional at non-traditional marketing? Magbigay ng isang halimbawa ng bawat isa.
Aralin 6.2 · Simpleng Marketing Plan
KWENTO
Pinagsama-sama na natin ang lahat. Ngayon, gawin nating isang plano — ang mapa ng iyong marketing.
TURO
Simpleng marketing plan, 5 tanong: (1) Sino ang target? (2) Ano ang positioning? (3) Ano ang 4Ps? (4) Traditional o non-traditional? (5) Magkano ang budget? Isang pahina lang — pero malinaw.
HALIMBAWA
✅ Plano ng sari-sari: Target = kapitbahay · Positioning = malapit + pwedeng lista · 4Ps = tingi, mura, sa kanto, tarpaulin + FB group ng barangay · Non-trad = FB · Budget = ₱500 tarpaulin. Simple, pero kumpleto.
GAWA
Gumawa ng 5-linyang marketing plan para sa isang maliit na negosyo. Ipakita sa Mentor para i-review.
TEACH-BACK
Ikaw naman: ano ang 5 bahagi ng isang simpleng marketing plan?